WeedingMAP

W ramach liderowania pracom jednej z Grup Roboczych finansowanego przez COST międzynarodowego projektu “weedingMAPs – Non – chemical weed management in medicinal and aromatic plants” Fundacja PRO CIVIS konsekwentnie rozwija obszar wymiany wiedzy oraz współtworzenia rozwiązań wspierających innowacje w sektorze roślin leczniczych i aromatycznych, a także w zakresie metod niechemicznego zwalczania chwastów. 

Pierwszym ważnym krokiem w tym procesie były warsztaty zorganizowane przez PRO CIVIS w Warszawie w marcu 2025 roku. Spotkanie to, oparte na aktywnym udziale szerokiego grona ekspertów, stworzyło przestrzeń do wspólnej pracy nad zasadami skutecznej współpracy w sektorze roślin leczniczych i aromatycznych. Efektem tych działań było opracowanie raportu będącego zbiorem wytycznych dotyczących zaangażowania na rzecz innowacyjności niezbędnych interesariuszy w sektorze roślin leczniczych i aromatycznych. Raport zatytułowany „A set of rules guiding the joint work of the identified stakeholders relevant for the subject of weedingMAPs” przygotowany został dzięki dużemu zaangażowaniu uczestników i stał się punktem odniesienia dla dalszych prac liderowanej przez PRO CIVIS Grupy Roboczej „Strategical approach to knowledge co-creation for new or adapted Non – chemical weed management.” 

Kolejnym etapem były zaawansowane działania realizowane podczas spotkania online zorganizowanego przez Fundację PRO CIVIS 20 listopada 2025 r. Spotkanie zgromadziło ekspertów i praktyków aktywnie zaangażowanych w tematykę Projektu i zostało zaplanowane jako kolejny krok w rozwoju wspólnej agendy badawczej i wdrożeniowej. 

Spotkanie otworzyło wystąpienie Prezesa Fundacji PRO CIVIS – Pana Tadeusza Pęczka, poświęcone zagadnieniu definicji wiedzy oraz jej roli w procesach innowacyjnych. Prezentacja ta wyznaczyła ramy merytoryczne dalszych prac, podkreślając znaczenie świadomej wymiany wiedzy, dialogu oraz praktycznego podejścia do jej współtworzenia. 

Następnie uczestnicy pracowali w grupach roboczych, koncentrując się na identyfikacji potrzeb, wyzwań oraz możliwych kierunków rozwoju. Dyskusje łączyły perspektywę naukową z doświadczeniami praktycznymi, co pozwoliło na zebranie różnorodnych, komplementarnych punktów widzenia. 

W dalszej części spotkania zaprezentowano koncepcję dokumentu “Overview of Knowledge  Co-Creation Methods and Tools Supporting the Development and Introduction of NCWM Methods in MAPs.” Przedstawiony koncept stanowi podstawę do opracowania kompleksowego przeglądu metod i narzędzi współtworzenia wiedzy, wspierających rozwój oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie merytorycznym Projektu. 

Fundacja PRO CIVIS jako lider prac tej Grupy Roboczej zagwarantowała wysoki poziom merytoryczny spotkań. Prace Grupy potwierdzają, że podejście oparte na współtworzeniu wiedzy i partnerskiej współpracy stanowi solidny fundament dla dalszych działań oraz kolejnych inicjatyw w obszarze innowacyjnej i zrównoważonej bioekonomii. 

Intensyfikacja współpracy, szersze i efektywniejsze dzielenie się wiedzą i wynikami badań w całym łańcuchu wartości, przy jednoczesnym tworzeniu środowiska dla innowacji, to jeden z głównych celów nowego projektu COST „Niechemiczne zwalczanie chwastów w roślinach leczniczych i aromatycznych (MAPs)(weedingMAPs)”. Fundacja Pro CIVIS jest merytorycznym współtwórcą tego projektu i będzie aktywnie zaangażowana w zadania zarówno badawcze, jak i networkingowe.

Prezes PRO CIVIS – Tadeusz Pęczek pokieruje pracami Grupy Roboczej 4 „Strategiczne podejście do współtworzenia wiedzy dla nowego lub zaadaptowanego niechemicznego zwalczania chwastów”. Grupa Robocza 4 podejmie wyzwanie zaprojektowania nowych rozwiązań organizacyjnych, zajmie się aspektami innowacji i waloryzacją wiedzy oraz opracuje rozszerzoną wieloczynnikową analizę SWOT dla weedingMAP.

Przedstawiciele PRO CIVIS będą także merytorycznie zaangażowani w prace Grupy Roboczej 2 „Bariery i czynniki wpływające na przyjęcie niechemicznych strategii zwalczania chwastów w MAP”. Zadaniem tej Grupy jest między innymi przedstawienie przeglądu europejskiego i krajowego prawodawstwa i programowania, a także katalogu zaleceń dotyczących najlepszych praktyk przyspieszających stosowanie niechemicznych metod zwalczania chwastów w MAP.

Zwalczanie chwastów jest jednym z najtrudniejszych aspektów produkcji roślinnej. Chwasty, które nie są zarządzane optymalnie, stanowią poważną konkurencję dla składników odżywczych, wody i światła, stąd często prowadzą do niższych plonów, większej liczby szkodników i chorób. Sektor roślin leczniczych i aromatycznych (MAP) jest szczególnie dotknięty przez chwasty, gdyż surowce zielne są ściśle ustandaryzowane zgodnie z wymogami farmakopei, na przykład pod względem zawartości zanieczyszczeń organicznych, a także pestycydów czy innych toksycznych pozostałości. Stwarza to liczne wyzwania dla uprawy, ale także dla dalszych ogniw łańcucha wartości. Istnieje silna potrzeba ustalenia właściwej strategii zrównoważonego zwalczania chwastów dla tych grup roślin; zwłaszcza w odniesieniu do Zielonego Ładu UE, którego celem jest ograniczenie stosowania pestycydów chemicznych o 50% do 2030 r.

Projekt trwa od 27 września 2024 r. do 26 września 2028 r. pod przewodnictwem Research Institute for Organic Agriculture FiBL ze Szwajcarii oraz we współpracy z innymi uznanymi organizacjami badawczymi i środowiskiem akademickim.